|
Onderwijs - Soorten ouders
9 maart 2007
Bent u een carrière-maker, een kwelgeest of een super-ouder? In veel docentenkamers hangt de poster "Herken de ouder", waarop zes typen ouders onderscheiden worden. Zodat ze weten wie u bent.
Hieronder leest u hoe de school u ziet.
Herken de ouder
Bron: OCW Onderwijsmagazine nr.1/2006
Ook beschikbaar als poster (pdf)
De supporter
Opleiding
laag/midden.
Kenmerken
tevreden en betrokken;
graag bereid te helpen bij praktische zaken;
wil de mouwen opstropen;
goed in hand- en spandiensten;
uitvoerend;
prettige partner;
op afroep inzetbaar;
heeft tijd genoeg.
Trefwoorden
behulpzaam;
aardig;
solidair;
vriendschappelijk;
creatief;
meevoelend;
meedenkend;
harmonieus;
ondersteunend;
verlichtend;
dienend;
naïef;
aangepast.
Geschikt voor
hand- en spandiensten;
ouderraad.
Ongeschikt voor
medezeggenschapsraad en schoolbestuur zonder eerst één of meer cursussen te volgen.
Benaderwijze
doe een appèl op het gevoel van saamhorigheid;
het bestaan van een bondgenootschap;
partnerschap;
met gemeenschappelijke doelen.
De afwezige
Opleiding
laag/midden.
Kenmerken
acht zich niet in staat een bijdrage te leveren;
doet alleen mee als iets (nadrukkelijk) wordt gevraagd;
redelijk ontevreden;
niet-betrokken;
school heeft geen prioriteit (meer);
laat schoolkeuze aan het toeval over;
geen contact mee te krijgen;
introvert;
onbereikbaar.
Trefwoorden
solitair;
'opgever';
heeft (bijna) geen contacten met andere ouders;
geen vriendschapsrelatie met de school;
non-communicabel;
worstelt met cultuurkloof door andere culturele
achtergrond.
Geschikt voor
ondersteuningsnetwerk van de school;
functie van 'bruggenhoofd' naar andere (groepen) afwezige ouders.
Ongeschikt voor
medezeggenschapsraad;
bestuur;
ouderraad en schoolbestuur zonder eerst één of meer cursussen te volgen.
Benaderwijze
zoek contact;
toon interesse;
ga in gesprek over de culturele achtergrond en de kinderen;
leef je in;
kijk waar je mee kunt helpen en win vertrouwen.
De politicus
Opleiding
midden/hoog.
Kenmerken
wil meebeslissen;
invloed uitoefenen;
is tevreden en betrokken als hij in de vergaderkamer kan participeren;
kritische consument;
extravert;
let bij de schoolkeuze op 'democratisch' gehalte van de instelling.
Trefwoorden
kritisch;
precies;
optimistisch;
'doorzetter';
wil inspireren;
overtuigen;
verhelderen.
Geschikt voor
medezeggenschapsraad;
schoolbestuur.
Ongeschikt voor
verrichten van uitvoerende hand- en spandiensten.
Benaderwijze
speel in op de behoefte om invloed uit te oefenen op het beleid van de school;
de wens om gehoord te worden;
zich te manifesteren in groepen;
zichzelf te horen praten. Vraag of de politicus namens de ouders zitting wil nemen in de medezeggenschapsraad of het schoolbestuur om van zijn kwaliteiten gebruik te kunnen maken.
De carrière-maker
Opleiding
midden/hoog.
Kenmerken
legt verantwoordelijkheid voor opvoeding;
opvang en onderwijs bij de school;
'one-stop-shopping'-benadering;
tevreden als de school alle taken overneemt;
kritisch bij de schoolkeuze;
houding van: school is er voor de ouders en de leerkrachten zijn een verlengstuk van de ouders.
Trefwoorden
afzijdig;
'geen bericht goed bericht';
zakelijk;
niets geven, wel nemen.
Geschikt voor
medezeggenschapsraad en schoolbestuur als het past in het carrière-perspectief.
Ongeschikt voor
tijdrovende hand- en spandiensten.
Benaderwijze
knoop een gesprek aan over werk;
loopbaan;
opleiding;
wijs op het functioneren van de medezeggenschapsraad en het schoolbestuur, welke interessante personen daarin participeren en wat dat voor een carrière kan betekenen.
De kwelgeest
Opleiding
hoog.
Kenmerken
voelt zich gekwetst en miskend door de houding van school en eigen ervaringen met onderwijs;
stelt als kritische consument het feilen van de school aan de kaak;
is voor het schoolteam een ongeleid projectiel;
is tevreden als de school door het stof moet, of zich moet verantwoorden voor niet-optimaal functioneren.
Trefwoorden
ongevoelig;
betweter;
koud;
agressief;
conflicterend;
'vechter';
theatraal;
ongeduldig.
Geschikt voor
medezeggenschapsraad;
schoolbestuur.
Ongeschikt voor
hand- en spandiensten;
ouderraad.
Benaderwijze
toon werkelijke interesse in de motieven van deze ouder;
diens (nieuwe) ideeën over opvoeding en onderwijs;
blijf zakelijk, maar zorg ervoor dat de ander op zijn gemak is;
houd je doel voor ogen;
bereid je goed voor;
stel goede vragen;
stuur na afloop een bedankbriefje;
maak een korte notitie van het gesprek en zorg dat je het lijntje openhoudt.
De super-ouder
Opleiding
hoog.
Kenmerken
voelt zich samen met de school verantwoordelijk voor opvoeding en onderwijs;
is bereid om naast drukke baan de school te ondersteunen, te investeren in de relatie, kritisch mee te denken, en de school van goede ideeën te voorzien;
is bereid het eigen netwerk in te zetten;
is tevreden als de school zich optimaal inzet voor de leerprestaties en het welbevinden van het eigen kind (en ook andere leerlingen).
Trefwoorden
loyaal;
ambitieus;
versterkend;
grensverleggend;
communicator;
inspirerend;
vraagbaak;
doet groeien.
Geschikt voor
meedenken en oplossen van conflicten;
de aanpak van crises;
het werven van fondsen;
schoolbestuur (voorzitter).
Ongeschikt voor
ondersteuningsnetwerk van de school.
Benaderwijze
toon warme belangstelling voor opvattingen en verwachtingen van deze ouder over opvoeding en onderwijs;
peil de behoefte aan (meer) betrokkenheid;
zet de deur uitnodigend open voor participatie;
sta open voor hun (verfrissende en innovatieve) ideeën;
doe er je voordeel mee.
Reacties
1.
Helaas leidt deze typering tot een reactie van scholen in de trant van "Oh, dat is zo'n ouder en daar willen we niets mee". Het leidt meer tot een wij-zij gevoel dan tot een streven van scholen (en ouders) om als partners op te treden. Graag verwijs ik naar www.kpcgroep.nl/oudersenschool, waar de gedachte van ouders als educatieve partners leidend is.
Het is goed te streven naar partnerschap om de volgende redenen:
Normatieve redenen:
Er is een gemeenschappelijk belang: optimale voorwaarden scheppen voor het leren en de ontwikkeling, thuis en op school.
Ouders zijn de constante factor bij overgangen van basisschool naar voortgezet onderwijs; van zorg naar huis naar onderwijs vice versa.
School positioneert zich als leef- en leergemeenschap van kinderen, professionals en ouders (in de wijk, dorp, stad).
Er zijn maatschappelijke problemen: samen kunnen we meer dan elk afzonderlijk.
Empirische redenen:
Ouders spelen een belangrijke rol bij de prestaties en de houding van leerlingen op school.
Partnerschap:
komt tegemoet aan behoefte ouders aan dialoog,
bevordert schoolklimaat en deelname aan programma's,
beïnvloedt de opvoedingsstijl van ouders, de relaties tussen ouders onderling en met de gemeenschap én
helpt leerkrachten bij het beter uitvoeren van hun werk.
Suzanne Beek, KPC Groep
2.
Toen ik deze poster voor het eerst zag, schrok ik. Hoe haalt men het in zijn of haar hoofd om een dergelijke poster te maken? Schokkender vind ik dat er scholen zijn die deze poster ook nog ophangen.
Als er zo naar mijn aanwezigheid op school gekeken wordt, dan voel ik me als ouder danig gedegradeerd. Als ik nu door een leerkracht gevraagd word, dan hoor ik blijkbaar bij de geschikte categorie.
Deze poster kan niet los worden gezien van de manier waarop het ouderschap al langere tijd negatief afgeschilderd wordt. Leerkrachten en ouders lijken niet altijd de beste maatjes van elkaar, en de spanningen kunnen soms hoog oplopen.
Men kan zich dan afvragen waarom de beleidsmakers van het ministerie menen dat het ondersteunen van het maken van een dergelijke poster een bijdrage is aan verbetering van de situatie.
Ons idee is dat deze poster een negatieve bijdrage levert, en zeker niet leidt tot een verbetering van wederzijds begrip. Ouders willen niet in hokjes worden ingedeeld, en zien daar ook geen humor in. Ze willen gewoon als mens gezien worden en als serieuze partner van school. Ze willen op hun manier samen met school werken voor het belang van hun kinderen.
Je kunt deze poster bekijken vanuit de volgend invalshoeken:
1. Beledigend voor ouders:
omdat het opleidingsniveau van de ouder medebepalend is voor de classificatie
verder is de benadering van ouders gericht op manipulatie en niet op open communicatie.
2. Beledigend voor leerkrachten:
omdat de beleidsmakers kennelijk twijfelen aan de capaciteiten van de leerkracht om met ouders om te gaan. De leerkracht heeft volgens het beleid een handleiding nodig om de 'bruikbaarheid' van ouders op een 'correcte' manier in te schatten.
De beleidsmakers zijn kennelijk niet met mensen bezig, maar met het creëren en versterken van een tegenstelling. Daarmee maken ze het voor alle betrokkenen moeilijker om in harmonie te functioneren.
Het Netwerk Landelijke OuderOrganisaties (NLOO) heeft een soortgelijke poster gemaakt, maar dan: Herken de leerkracht, de manager en de bestuurder.
Omdat we de beleidsmakers graag willen laten zien hoe samenwerken wél positief kan verlopen, hebben we ook een poster over de ideale situatie (pdf).
Nell Coumans
|
